skip to Main Content

‘Vallende sterren’ 3/4 januari

De eerste twee weken van januari 2022 is een rijke meteorenzwerm actief, genaamd Boötiden.
Het maximum tijdens de maximale activiteit is op 3 januari rond 21.45 uur, maar dan staat de radiant of het vluchtpunt van deze zwerm nog laag boven de noordoostelijke horizon. Dat betekent, dat we tijdens dat hoogtepunt niet veel ‘vallende sterren’ tellen. In de nanacht is de radiant verder boven de horizon gerezen en kunnen we per uur mogelijk nog enkele tientallen meteoren zien oplichten. Als het niet bewolkt is natuurlijk. Het is Nieuwe Maan, dus hinder van de maneschijn zullen we niet hebben; gelukkig maar, want Boötiden zijn doorgaans niet heel helder.

Radiant
Wil je meteoren kijken, kies dan een donkere plek met zicht op een zo groot mogelijke stuk van de sterrenhemel. Neem plaats op een ligstoel of stretcher.
Meteoren of ‘vallende sterren’ kunnen overal aan de sterrenhemel verschijnen. Je hoeft dus niet in één bepaalde richting kijken.
Dat geldt ook voor de Boötiden. Als je de lichtsporen van de Boötiden in gedachten naar achter verlengt, dan lijken ze allemaal uit één punt te komen: dat is de radiant of het vluchtpunt in het sterrenbeeld Boötes.

Wat zijn meteoren?
Meteoren of ‘vallende sterren’ worden veroorzaakt door nietige stofdeeltjes die met snelheden van tientallen kilometers per seconde vanuit de ruimte de dampkring binnendringen. De meeste stofdeeltjes verbranden helemaal op hoogten van 120 tot 80 kilometer, maar grotere deeltjes dringen dieper de dampkring binnen. Het verbranden van de meteoroïden zien wij als kortstondig lichtspoortjes: meteoren.
De stofdeeltjes, ofwel meteoroïden, zijn dikwijls afkomstig van kometen. Dat zijn kilometers grote hemellichamen van bevroren gassen (‘ijs’), gesteente en stof, die in vaak langgerekte banen rond de zon draaien. Als een komeet relatief dichtbij de zon komt en dus warmer wordt, sublimeert een laag ijs aan zijn oppervlak en komen gas- en stofdeeltjes vrij in de ruimte. Een deel van dat materiaal blijft als een soort stofwolk in de komeetbaan.
De aarde draait ook om de zon, en dan doorkruist hij jaarlijks steeds dezelfde stofwolken. Dagen- en soms wekenlang komt de aarde in botsing met de stofdeeltjes of meteoroïden, en dat zien wij, want dat stof veroorzaakt meteoren. Er is dan sprake van een meteorenzwerm.

Meer weten over meteoren en meteorenzwermen?  Bezoek dan de site van de Werkgroep Meteoren van de KNVWS.

Back To Top